grijze zeehond Halichoerus grypus Foto © Rudmer Zwerver

Werkgroep Zeezoogdieren  WZZ

Nieuwsbrief 4
februari 2019
Foto © Rudmer Zwerver



Beste zeezoogdierliefhebber,

Het is dit keer niet zo'n mooie nieuwsbrief geworden, met veel zwart wit en schreeuwende koppen. Er ontbreekt een mooi reisverhaal. En voor mensen die dolfijnen altijd leuke dieren vonden helpt Kabouter Wesley ze uit de droom: 'Vertrouw nooit een Zeezoogdier !!'. En dit raakt meteen de kern van ons bestaan. Want als we dolfijnen niet meer kunnen vertrouwen, wat dan nog wel ? Hierover zou je makkelijk een paar honderd jaar kunnen nadenken. Dat is dan ook gedaan en het antwoord was: "Wetenschap". Ipv met dolfijnen te gaan praten worden ze nu onderworpen aan 'wetenschappelijk onderzoek'. Dat is natuurlijk heel leuk want dan kan je met dolfijnen bezig en bovendien geeft het doen van wetenschappelijk onderzoek een geweldige interlectuele bevrediging. Alleen, ik moet U zeggen, die uitkomsten van al dat onderzoek zijn best wel ingewikkeld. Met veel voors en tegen en significantie door geavanceerde statistiek.

Mocht U als lezer hier zijn gekomen, lees vooral verder. De verhalen zijn dit keer zeer spectaculair. In deze nieuwsbrief wordt er verteld over de jacht op Moby Dick, over een rots met honderden ijsberen en er is het persoonlijk verhaal van een heuse walvisvaarder. Ook wordt er antwoord gegeven op een vraag die ons allen van tijd tot tijd kwelt: Hoe maak ik toch in vredesnaam een mooie foto van een zeezoogdier ? Tot slot is er het verhaal van een klein maar heel bijzonder mosseltje dat leeft van walvistraan.

Veel plezier met het lezen van deze nieuwsbrief,



  1. Artikelen
  2. Publicaties
  3. Van het web geplukt
  4. Boeken
  5. Agenda
  6. Websites
  7. Playlist WZZ
  8. PDF-versie


A Polar Bear picnic

    on Wrangle Island

While undertaking a voyage through the Northern Sea Route from Murmanzk to Anadyr in the Russian Far East, we did a circumnavigation of Wrangle Island. We were sailing along the north coast and arrived at the western most point of the island. This is the part of the island that loses its sea ice last in the Summer and starts to freeze first in Autumn.

We came around a headland and found lots of white dots on the grassy hillside. Watchers searched the area using scopes and binoculars and suddenly realised we were not looking at sheep but at a large number of Polar Bears ! The call went out and everyone rushed to the port side of the ship. On closer inspection it was realised that there was a dead bowhead whale lying on the shore.

The ship had last visited this part of Wrangle in late July when they found that all the sea ice had already melted so the Bears were starting their lean summer months without ‘proper’, nourishing, food earlier than usual. They only have access to roots, berries, etc. during the ice free months. The chance to feed on such a large amount of meat before the sea ice formed had meant that the Polar Bears had smelled the whale from miles away. Many of them had started to move towards this part of the island in readiness for the arrival of the sea ice and their favourite food of Ringed Seal.

Rodney Russ the Expedition Leader on our Heritage Expeditions trip decided to launch the zodiacs (inflatable craft used by expedition ships to get close into shore) and we were soon motoring towards the shore.

We gently ran along the shoreline approximately 30 meters out so as not to spook the Bears. The Bears were in the main too busy concentrating on getting their first proper meal for over 2 months to pay too much attention to us. An adult Polar Bear that has not had any ‘proper’ food for this length of time can eat upto 50 kg of meat in their first meal.

The Bears that had already eaten were lying around on the hillside sleeping and digesting their meal. There was a mix of adult males, adult females (with and without cubs) and juveniles. Females who had already eaten had mainly taken their cubs up the hillside and were allowing them to suckle ignoring any males nearby. Females who had yet to eat were down on the beach, hiding any young cubs under them or between their legs if any males walked past. However it was obvious that the cubs were not actually in any danger of being eaten by the adult males because of the HUGE amount of whale meat available, which was obviously MUCH preferred to a small cub’s meat.

We spent about an hour watching this incredibly rare phenomenon before leaving the Bears in peace to enjoy their feast which would last them well into the Autumn and depending on when the sea ice formed may well be feeding the Bears through some of this Summer.

Courtesy of Helena Jefferson -

Read on Newsweek
See on

Naar de inhoudsopgave -->

Marine mammals photography

Marine mammals photography is a tough field of photography. On the sea, everything keeps moving in all directions and taking sharp pictures is an ongoing challenge. The one issue that comes up over and over again is the problem of angle errors. A small error is enough to get a blurry picture. In view of this, how do we go about marine mammals photography? There are a number of things that should be considered.

Lenses: 100-400mm and 80-400mm zooms are the go-to lenses for most wildlife photographers when it comes to shooting big animals. These zooms are considered the obvious choice because of their flexibility. With big animals, the 80 to 400mm range covers almost all possible situations.

150-600mm zooms are not a good idea for two reasons. First and foremost, the 100-150mm range is invaluable when animals are close to the boat. Second, the 500-600mm range is rarely workable. As stated above, the boat, the animal and the waves are all moving in all directions; that makes tracking of the subject difficult when using a lens above 500mm. When the sea is rough, even 300mm can be too much.

marine mammal photography at sea

A small error is enough to get a blurry picture.

Big telephoto gear like 300mm f/2.8 or 400mm f/4 lenses are not a good idea either. They are too big to be used on small, often crowded boats, and, anyway, these lenses are too heavy, especially since using a tripod or monopod is not an option because they would transmit the vibrations of the boat engine.

Focus limit switch: on many telephoto lenses, there is a switch which determines the focus distance limit, for instance "Full" and "3 metres to infinity". Selecting the second option will prevent the autofocus system to go all the way to the minimum distance in case of hunting. With fast animals, any time gain can be important.

Exposure mode: wildlife photographers mostly use Aperture priority (A or Av) in preference to Shutter priority (S or Tv). This lets them choose the best aperture, which is often f/8 or f/11. Above f/11, diffraction begins to take its toll, and, below f/8, the depth of field tends to be too thin. The Shutter priority mode doesn't allow that kind of adjustment. It is not, in my view, a sound choice.

For instance, the image below shows a mother and her baby (300mm, f/8, 1/1600, ISO 400). It was taken at f/8, but that was barely enough: the mother's nose is not perfectly sharp. I should have chosen f/11.

marine mammal photography at sea spotted dolphin with baby Azores

ISO setting: some people use auto-ISO and others prefer manual ISO sensitivity. In the first case, it is important to set a minimum shutter speed of 1/1000s to stop the subject's motion.

Continuous mode: knowing that everything keeps moving in marine mammals photography, shooting must be done in continuous mode. On Canon cameras, it's the AI Servo mode. On Nikon cameras, it's the AF-C mode.

Back button focus (AF-ON): to decouple focus and shutter, we can use a technique called back button focus. It avoids having to refocus before each picture. It saves time, which is important with fast animals as was said earlier.

Autofocus mode: the fact that the subject's surroundings are in most cases moving waves makes things confusing for the autofocus system. To alleviate this issue, a good solution is Single point autofocus. However, it's tricky with fast moving subjects, because the camera is going to lose focus if we can't keep that (tiny) focus point on the subject at all times.

Another mode is a little bit more forgiving. It also defines a single main focus point, but neighbouring points act as ancillary focus points; if the subject briefly leaves the focus area, the focus is likely to remain correct. On a Canon camera, it's the Expand AF and Expand AF Surround modes, and, on a Nikon camera, it's the Dynamic mode.

On my Nikon camera, I get the best results in D9 mode (9-point Dynamic). The D25 mode is usually too wide and this is even truer of the D72 mode.

With birds in flight, another option may be better: the Zone AF / Large Zone AF mode (Canon) or Group-area mode (Nikon). Choosing the right mode for the right job can make a big difference. In 2014, when the Group-area mode appeared on the D4s, I was amazed to see how much it improved autofocus for birds in flight.

IS, VR: image stabilisation (Canon) or vibration reduction (Nikon) is useless in marine mammals photography. To stop the subject's motion, we need to take pictures at 1/1000s or 1/2000s, which defeats the purpose of IS/VR. Actually, it is safer to switch this function off: with some lenses, it could generate parasitic microvibrations.

File format: in all areas of photography, the only suitable file format is the Raw format. In comparison with Jpeg, it gives access to many more post-processing options and fine adjustments. Another major benefit of the Raw format is that editing of a Raw file is always non-destructive because Raw files are not alterable. For this reason, a Raw file can serve as a proof of authorship as well as legal evidence, if need be.

marine mammal photography Capture One Dolphin

Post-processing: two complementary categories of application programs are especially useful in post-processing: photography software (Lightroom, Capture One) and image editing software (Photoshop, Affinity Photo, etc.).

An important post-processing tool is the ability to tune the brightness and colour balance for shadows, midtones and highlights of an image (see figure above; the software is Capture One).

As you can see, there are quite a few issues to consider, but marine mammals photography is a very rewarding activity. It isn't easy to get the images you want, but it's a question of practice. As Einstein said, "Failure is success in progress".

Pierre Jaquet -

More pictures of Pierre on flickr

Naar de inhoudsopgave -->

Een walvis in de Rijn (1966)

Der Mittag 21 mei 1966

In het voorjaar van 1966 doorkruist een beloega meer dan een maand lang het stroomgebied van de Rijn, legt daarbij een totale afstand af van ruim 1000 kilometer, en raakt daarbij op het zuidelijkste punt 400 kilometer van zee. In meer dan één opzicht een opzienbarende geschiedenis.

Allereerst was er de verwondering over de avontuurlijke onderneming van deze witte walvis om ongekend ver naar het zuiden af te dwalen, en dan ook nog eens in het zwaar vervuilde water van de Rijn. De pers pakte breed uit en één van de sensatiebladen gebruikte op enig moment een zeppelin om de gebeurtenissen te volgen. Vele dagen hebben tienduizenden nieuwsgierige toeschouwers de oevers en bruggen bevolkt om een glimp van de witte walvis op te vangen. Dan was er de verbazing, ergernis en woede over de escapades van een dierentuindirecteur uit Duisburg die het maar niet lukte om de beloega te vangen en in veiligheid te brengen. Werkelijk intrigerend wordt het dan als de beloega richting zee niet de Waal volgt maar de afslag naar de IJssel neemt, nog maar spaarzaam wordt gesignaleerd en dan ergens op het IJsselmeer rechtsomkeert maakt, zijn eerdere belager weer bij Duisburg tegenkomt, en na enig talmen verder de Rijn optrekt.

B.Z. - 20 mei 1965

De ergernis is groot over de vasthoudendheid van de zelfbenoemde walvisredder en de publieke opinie keert zich tegen hem. Ook politici op verkiezingstournee zien zich gedwongen tot stellingname. En na een maand gebeurt wat weinigen nog voor mogelijk hielden. De witte walvis wordt niet gevangen, spoelt niet uitgeput of dood aan, maar koerst plotsklaps stroomafwaarts en zwemt in twee ‘dagmarsen’ van Rolandseck/Bad Honnef naar Hoek van Holland en verdwijnt in de Noordzee. Menigeen achterlatend met het gevoel getuige te zijn geweest van een werkelijk wonderbaarlijke geschiedenis. Ook ruim een halve eeuw na dato slaat de verwondering toe als je alles achter elkaar legt wat er in die ene maand in de schrijvende pers is verschenen.

De witte walvis van Dendermonde

beloega witte walvis Dendermonde Vleeshuismuseum in Dendermonde foto Stedelijke Musea Dendermonde

Een eerdere dwaalgast in de Schelde. In 1711 zwom een 4,5 meter lange beloega de Schelde op. Na enige dagen rondgezwommen te hebben in de buurt van Grembergen, werd de witte walvis daarna gesignaleerd in de Dijle bij Mechelen, is terug gezwommen naar de Schelde en door enkele vissers bij Grembergen gevangen op 7 juli 1711. Het kadaver is tentoongesteld in Dendermonde, Gent en Brussel. Met de huid is vervolgens een opgezet exemplaar gemaakt dat nog jaren mee is gedragen in de Ommegang van Dendermonde. Het hier getoonde schilderij is in 1712 vervaardigd door Kasper Frans Tielens en hangt in het Vleeshuismuseum in Dendermonde. (foto Stedelijke Musea Dendermonde).

De walvisjager.

Dr. Wolgang Gewalt was wetenschappelijk assistent in de Berlijnse dierentuin, en is in april 1966 op 37-jarige leeftijd aangetreden als nieuwe directeur van de Duisburgse dierentuin (tot 1993). Inhakend op de populariteit van Flipper, de dolfijn die de hoofdrol speelt in de gelijknamige Amerikaanse tv-serie, heeft De Duisburgse dierentuin in het voorgaande jaar het eerste ‘Delphinarium’ in Duitsland geopend met als bewoners vier tuimelaars (Tursiops truncatus).

In de ochtend van 18 mei 1966 kreeg Gewalt een melding binnen van de Wasserschutzpolizei over een onbekend dier in de Rijn bij Duisburg/Neuenkamp met het verzoek om het dier te komen identificeren (Biest, Bestie, Ungeheuer, Ungetüm, oder Untier?). Spoorslags gaat Gewalt op weg naar de Ruhrorter Hafen en stapt daar op de klaarliggende politieboot. Na een paar honderd meter was de dwaalgast al in zicht en kon dichtbij genoeg benaderd worden om eenduidig te worden gedetermineerd als een beloega.

Der weisse Wal im Rhein Beloega in de rijn

21/22 mei 1965

Gelet op de omstandigheden is het goed invoelbaar dat Gewalt vervolgens een inschattingsfout maakt: “Der Wal lieβ uns leicht auf 3 m und weniger herankommen, und es geschah mehrmals, daβ das Schiff – in die Abtauchbewegung des Tieres hineinlaufend – diese am Rücken berührte. Ich nahm daher an, daβ der Wal bereits geschwächt bzw. nicht mehr ganz intakt sei (….)”. “Die anfängliche Vertrautheit und Langsamkeit der Duisburger Beluga machten demgegenüber einen fast krankhaften Eindruck (….)”.Gewalt is van oordeel dat de beloega moet worden gevangen om te redden van een gewisse dood in de Rijn. En onmiddellijk besluit hij om zelf de jacht te openen, geassisteerd door medewerkers van de dierentuin.

Eénmaal in de rol van walvisjager krijgt Gewalt alle ruimte om te volharden in die rol. Opmerkelijk genoeg leggen de autoriteiten hem geen strobreed in de weg. Klaarblijkelijk werd de beloega in de Duitse bureaucratie niet tot iemands ‘Kompetenz’ gerekend. De walvis werd niet gezien als een bedreiging van de veiligheid van het scheepvaartverkeer. En vanwege de bandeloze vervuiling van de Rijn was er waarschijnlijk niemand meer die nog durfde te beweren dat hij/zij verantwoordelijk was voor het toezicht op het faunabeheer in deze rivier, ongeacht of het dieren waren die wel of niet in de geldende wetgeving waren begrepen. Dus wat betreft de overheid lijkt het om het even of de witte walvis wel of niet het loodje gaat leggen. Maar brandweer, politie en een genie-peleton verleenden wel assistentie bij de door Gewalt opgetuigde reddingsoperatie. De beloega leverde dan wel geen hinder op voor het intensieve scheepvaartverkeer, maar de walvisjacht deed dat wel. Maar in korte tijd was er een zodanig grote publieke belangstelling gemobiliseerd dat die hinder er blijkbaar niet meer toe deed. Ook niet omdat de Rijnschippers al net zo geïnteresseerd bleken als het grote publiek, aandachtig de bewegingen van de witte walvis volgden en snelheid minderden waar nodig.

Neue Ruhr Zeitung – 19 mei 1966

Als het podium van het theaterstuk zich naar Nederland verplaatst wordt het Gewalt door de Nederlandse overheid verboden de witte walvis te bejagen, ook al claimt Gewalt het eigendom van de walvis vanwege de zichtbare verdovingspijl die hij erin heeft geschoten.

Gewalt is vasthoudend. Niet alleen in zijn vangstpogingen. Hij schuwt de pers niet en toont zich allerminst geïntimideerd als de kritiek en woede zich tegen hem keren. De pers bevraagt uiteraard zijn collega-vakbroeders, ook de legendarische Grzimek. Verdeeldheid alom, en dat draagt er toe bij dat het ook een vermakelijk schouwspel wordt. In een vergadering van Duitse dierentuindirecteuren blijkt de helft voor en de helft tegen stopzetting van de reddingsoperatie. Gewalt’s grootste handicap in de publieke meningsvorming was uiteraard zijn rol als belanghebbende. Iemand die maar wat gretig een beloega wilde vangen voor zijn ‘Delphinarium’ of “Walarium’.

De vraag of Gewalt de juiste keuze had gemaakt hoeft hier niet beantwoord te worden, maar wat zou de reactie van het publiek zijn geweest als hij tegen de Wasserschützpolizei zou hebben gezegd: laat maar zwemmen, het dier doet niemand kwaad, bel me maar weer als die witte walvis ergens dood is aangespoeld? Ook vanuit Nederland werd er kritiek geventileerd. In de media bekritiseert Dudok van Heel, directeur van het in 1965 in Harderwijk geopende dolfinarium, de aanpak van Gewalt, en noemde het gebruik van een verdovingspistool een schande vanwege het imminente verdrinkingsgevaar.

Der weisse Wal Rhein Neuen Welt am Sonnabend

Neuen Welt am Sonnabend – 4 juni 1965

Onder de vakbroeders werd het onvermijdelijk gevonden dat de beloega het loodje zou leggen. Getuige ook de volgende passage uit een brief d.d. 31 mei 1966 van Professor Brongersma, de toenmalig directeur van het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie in Leiden die was gericht aan de Heren Curatoren der Rijksuniversiteit Leiden, en door dat college op 3 juni 1966 onder de aandacht werd gebracht van de Minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk: “Het is duidelijk dat voor een dergelijk dier bij zoölogen belangstelling bestaat. Verschillend kan men er over oordelen of het gerechtvaardigd is op dit dier jacht te maken. Persoonlijk sta ik op het standpunt, dat een dier dat zo ver is afgedwaald van het normale verspreidingsgebied voor de instandhouding van de soort geen enkele rol meer kan spelen. Vroeg of laat gaat het ten onder. De kansen om in sterk vervuild, zoet water lang in leven te blijven zijn niet bijzonder groot en de kans dat het dier naar zee zal terugkeren is gering. Indien nu een dergelijk dier belangrijke wetenschappelijke gegevens kan opleveren, acht ik het volkomen gerechtvaardigd om het te vangen. Uitgaande van dit standpunt nam ik op 19 mei contact op met de Koninklijk Marechaussee te Lobith-Tolkamer met het verzoek mij te waarschuwen, indien het dier Nederland weer zou binnen zwemmen. Tevens deelde ik mede, dat ons museum gegadigde was, indien het dier werd gevangen of dood werd gevonden. (….) Nog steeds bestaat de kans, dat het toch weer in Nederland terecht komt en indien het daar zou worden gevangen of dood gevonden acht ik het verantwoord het voor ons museum voor f 1.000,-- à f 2.000,-- aan te kopen.”

De walvis.

Volgens Gewalt werd hem door de schippers bij Duisburg/Neuenkamp verteld dat Moby Dick voor het eerst op 15 mei zou zijn gesignaleerd door Nederlandse schippers op de Waal bij Nijmegen. In het archief van Naturalis bevindt zich een schriftelijke melding van een Nijmegens echtpaar waarin het meldt dat zij de walvis hebben gesignaleerd op zondagmiddag 15 mei tussen 13.30 uur en 14.00 uur vanaf de linkeroever van de Waal, op ruim twee kilometer stroomopwaarts vanaf de verkeersbrug.

Als de jacht op 18 mei begint verschijnen in de Duitse pers al direct namen als Der Weiβe, Moby, Jonas, Der Dicke en Moby Dick. En binnen een paar dagen is het Moby Dick of kortweg Moby, ook in Nederland. De Telegraaf houdt het bij het allitererende Willy de Walvis, en de Leeuwarder Courant prefereert de Friese naam Wietse, en later Wietske als iemand suggereert dat de beloega een zwanger vrouwtje zou kunnen zijn.

Rhein Duisburg Duisbourg Beloega Beluga whale Beluga Weißwal Dauphin blanc Delphinapterus leucas Rheinische Post

Duisburg Rheinische Post 1966-05-19.

Een antwoord op de vraag of Moby Dick een dwaalgast was of een uit gevangenschap ontsnapt exemplaar is er nooit gekomen. Beide mogelijkheden zijn indertijd in de pers besproken. Gelet op de in die jaren geregistreerde waarnemingen van beloega’s langs de kusten van de Noordzee is het niet uitgesloten dat het ging om een exemplaar dat zelfstandig de overtocht naar Noordwest-Europa heeft gemaakt. Van meet af aan deden vage berichten de ronde over een schip met een lading beloega’s en dolfijnen dat in 1965 onderweg was van Canada naar Engeland en dat een deel van de levende deklading in een storm zou hebben verloren. De beloega die op 7 juni 1965 is waargenomen in de Waddenzee, in de Boontjes tussen Harlingen en Kornwerderzand, zou één van de ontsnapte exemplaren van dat dierentransport kunnen zijn geweest.

Gewalt zelf meldt in een artikel uit Das Tier van december 1967 dat hij die zomer een collega-directeur uit Engeland op bezoek had die hij foto’s van Moby Dick liet zien. De man zou verrast hebben uitgeroepen: “That’s my beluga”. En die bezoeker zou het verhaal over het beloegatransport van Canada naar Engeland hebben bevestigd. In zijn zeer uitvoerige monografie over de beloega uit 1976 geeft Gewalt meer details over het beloegatransport in 1965. Zijn informant was de voormalige dierenhandelaar en dolfinarium-expert Reginald Bloom die in 1964 voor het eerst betrokken was bij de import van een beloega van Canada naar Engeland . In mei 1965 was een schip onderweg van Quebec naar waarschijnlijk Hull om daar een lading kleine walvissen en dolfijnen af te leveren voor Marineland in Cleethorpes. Volgens Bloom zou een deel van de levende lading in een storm op de Noordzee voor de Engelse kust vanuit het bassin of bassins op het dek overboord zijn geslagen, waaronder twee van de vier aanwezige beloega’s. Ik heb dit verhaal niet bevestigd kunnen krijgen. Wellicht zijn er helemaal geen levende beesten overboord gespoeld en diende het verhaal alleen maar om sterfgevallen tijdens de reis te maskeren.

De jacht.

In een zorgvuldig beargumenteerd artikel dat in 1967 is gepubliceerd in het Zeitschrift für Säugetierkunde heeft Gewalt eind 1966 uitvoerig verslag gedaan van zijn vangstpogingen en de observaties hij daarbij van Moby Dick heeft kunnen doen.

Ondanks meerdere beschietingen met verdovingscapsules, het met pijl en boog bevestigen van een kleine oranje volgboei, en ondanks de verwoede vangstpogingen met netten e.d., komt de beloega telkens weer snel tot rust en geeft geen opgejaagde indruk. Zo observeert Gewalt meerdere malen hoe Moby Dick ’s avonds op ondiepe plekken in de rustige zand- en grintgaten langs de rivier een rustplaats voor de nacht zoekt, en daar ’s ochtend weer op vrijwel dezelfde plek wordt gesignaleerd.

Delphinapterus leucas

Gewalt met vangst in de Hudson Baai in 1969.
Uit Gewalt(1976): Der Weisswal.

In zijn monografie over de beloega verhaalt Gewalt over zijn expedities naar de Hudson Baai in 1969 en 1975 en welke jachtmethoden en –technieken daar worden toegepast op beloega’s. Eén daarvan is de drijfjacht die ook voor het vangen van levende exemplaren wordt toegepast. Hij observeert dat een kudde beloega’s aanzienlijk minder in paniek raakt dan grienden in overeenkomstige omstandigheden zouden doen.

Moby Dick had in zijn herkomstgebied waarschijnlijk al ervaringen met walvisjagers opgedaan. Duidelijk waren op de rug van de witte walvis verwondingen/littekens te zien die lijken te zijn veroorzaakt door geweerschoten. En geweervuur was in die jaren in Canada gebruikelijk bij de jacht op beloega’s.

En sindsdien.

Moby Dick was met onbekende bestemming vertrokken en de betrekkelijke rust van het Wirtschaftswunder keerde terug aan de Nederrijn. Wat herinnert aan die wonderbaarlijke weken zijn de krantenknipsels, de gedichten, de liedjes op 45-toerenplaatjes, de carnavalsmemorabilia, horecagelegenheden en rondvaartboten met de naam Moby Dick.

De vervuiling van de Rijn had in 1966 nog niet zijn top bereikt, maar inmiddels is de huidige vervuiling nog maar een fractie van toen. Naderhand is beweerd dat Moby Dick het startsein zou hebben gegeven voor de sanering van de Rijn. En geheel in lijn met de traditie van gestrande walvissen en wat dies meer zij, zou Moby Dick als een bijbelse profeet de mensheid als waarschuwing zijn gestuurd.

Anders dan het artikel van Gewalt uit 1967 in het Zeifschrift für Säugetierkunde is er geen min of meer integrale wetenschappelijke reconstructie en analyse van de jacht op Moby Dick gepubliceerd. En dat blijkt een gemis in de diverse gelegenheids-nabeschouwingen van journalisten. Aan dit euvel lijdt de Duits-Nederlandse filmdocumentaire Der Weisse Wal uit 2001, een weinig vertrouwenwekkende mengeling van documenteren en dramatiseren.

Jammer is dat de geschiedenis niet is omarmd door een schrijver, film- of theatermaker. Het enige dat ik op dit vlak heb kunnen vinden is een Duits kinderboekje uit 1988 (Josef Ippers: Sie nannten ihn Willy ). Het wachten is nu op de schrijver die niet de beloega maar de dierentuindirecteur ontdekt. Na zijn eerste jachtlessen op de Rijn bleek Gewalt een ware Ahab van de witte walvis. Beter voorbereid ging hij in 1969 wederom op walvisjacht en ving in Canada twee beloega’s en liet die per vliegtuig overkomen naar Duisburg. Het waren twee vrouwtjes en kregen de namen Moby en Allua.

Beloega Delphinapterus Rijn Gewalt GEO Rhein witte walvis 1969

Gewalt met Beloega

Met zijn tweede expeditie naar de Hudson Baai in 1975 haalde Gewalt een mannetje voor zijn beide dames, genaamd Ferdinand. In 1985 bestond zijn verzameling jachttrofeeën uit vijf grote tuimelaars, twee amazonedolfijnen, twee beloega’s, en drie kortsnuitdolfijnen (Cephalorhynchus commersonii). Deze laatsten waren de overlevenden van een vangst van 17 exemplaren. Gewalt geciteerd in Geo 1986 pagina 113: “Was ist denn so Besonderes an diesen Wundertieren?” “Es ist nicht einzusehen, warum sie nicht im Zoo gehalten werden sollen”.

© Theo ten Have  -

Geraadpleegde bronnen:

Beeld en geluid:

Liedjes op vinyl uitgebracht:

Lees ook over "Een dooie walvisch in het IJ".

Naar de inhoudsopgave -->

Verhalen van de Willem Barendsz

Interview met Jan Beiboer

Hart blauwe vinvis New Bedford Whaling Museum 2018 Jan Beiboer

“Zondag 6 januari 1957- Prachtig blauwe lucht. Geen kusten meer te zien. In mijn colbertje een stapje aan dek gemaakt. Veel vogels rond het schip. We leven in spanning, vanavond om 0:00 gaat de jacht op fin whales open. We varen koers 240, positie 64°38' Zuid, 71°09' West. De temperatuur van de lucht is 1,6°C, temperatuur van het water 1,2°C.”  - Quote uit het dagboek van Jan Beiboer -

Zaterdag 23 juni 2018- In mijn kleine zwarte auto zonder airco, was het afgelopen zomer broeierig warm. De lucht was strak blauw, het had al tijden niet geregend, en terwijl ik onderweg was naar Amstelveen leek Antarctica verder weg dan ooit. Ik ben er nooit geweest. Toch denk ik een aardig beeld te hebben van hoe het er daar uit moet zien, door de talloze documentaires die over dit ijzige continent zijn gemaakt. Hoe anders moet dat geweest zijn voor Jan Beiboer (1928), toen hij in 1956 werd benaderd om mee te varen met de Willem Barendsz.

Samen met Jeroen Creuwels van de Werkgroep Zeezoogdieren kom ik aan in Amstelveen, om met Jan te praten over zijn tijd aan boord van dit Nederlandse walvisvaart schip. We worden gastvrij ontvangen en zetelen ons in de achterkamer, met zicht op de tuin: op een fel door de zon belichte berkenstam zoekt een grote bonte specht naar insecten. Er is geen ijsberg te bekennen.

De “ Willem Barendsz.” en de 14 jagers verlaten Kaapstad op weg naar Antarctica.

Vlak na de tweede wereldoorlog werd de Nederlandsche Maatschappij voor de Walvischvaart (NMW) opgericht, gedreven door een schaarste aan oliën en vetten en een met de naoorlogse opbouw gepaard gaande flinke dosis vaderlandse trots. In oktober 1946, hetzelfde jaar dat ook de Internationale Walvisvaartcommissie (IWC) werd opgericht, voer de Willem Barendsz voor het eerst uit naar het zuidpoolgebied. Tien jaar later werd de eerste Willem Barendsz vervangen door een nieuw groter schip. Deze opvolger bleek relatief veel last te hebben van de deining en zodoende werden in het Rotterdamse Feyenoord kimkielen (stabilisatoren) onder de boeg bevestigd. Niet ver daarvandaan, in de Calandstraat, woonde de toen pasgetrouwde Jan, die net zijn opleiding tot arts had afgerond.

Toch vertelt Jan dat hij geen moment hoefde te twijfelen toen hij door scheepsarts Teljer (een studie vriend van zijn vader) werd gevraagd om mee te varen als arts-assistent op de Willem Barendsz, een schip met 700 kerels aan boord. In Amstelveen zitten we inmiddels aan de thee en krijgen we een koekje aangeboden. Ik probeer het me allemaal voor te stellen… Als ik aan Jan vraag wat zijn vrouw (Pauline) van zijn plannen vond, verschijnt er een lach op zijn gezicht. “Pauline zei direct: dat moet je doen” vertelt Jan. “En misschien dacht ze ook wel, ik hou hem toch niet tegen”. Op 14 november 1956, wanneer de Willem Barendsz uit Rotterdam vertrekt voor zijn reis naar het zuidpoolgebied, staat Pauline langs het water bij hotel Maassluis om Jan uit te zwaaien.

Ik blader ondertussen door een fotoalbum van Jan, dat gevuld is met de meest prachtige platen: foto’s van zijn trip, afgewisseld met foto’s die Pauline heeft gemaakt tijdens zijn afwezigheid. Mijn oog valt op een foto van een walvis op een strand, met daarnaast een man met een hoed. Het ziet er niet uit als een Antarctische scene, maar doet mij eerder denken aan een Nederlands strandings tafereel. Op de foto blijkt een gewone vinvis te staan afgebeeld, die op dezelfde dag dat de Willem Barendsz is uitgevaren is gestrand nabij Wijk aan Zee.

Anton Boudewijn van Deinse bij gestrande stranding gewone vinvis Balaenoptera physalus Wijk aan Zee Nederland 1956 Pauline Beiboer

Anton Boudewijn van Deinse, bekend cetoloog, bij gestrande gewone vinvis op het strand bij Wijk aan Zee. Foto genomen door Pauline Beiboer op 17 november 1956.

De man op de foto blijkt niemand minder dan de beroemde Anton Boudewijn van Deinse te zijn, die gezien kan worden als de geestelijk vader van walvisonderzoek in Nederland. Jan vertelt dat Van Deinse de biologie leraar was op het gymnasium waar de kinderen van familie op school zaten: “Kort nadat ik was vertrokken kreeg Pauline een telefoontje van Van Deinse, dat er een walvis was aangespoeld. Drie dagen nadat we zijn uitgevaren met de Willem Barendsz, stond Pauline met Van Deinse naast een gewone vinvis. Toen ik op Curaçao aankwam, had ze deze foto via de post verstuurd: ze had dus eerder een walvis gezien dan ik…”

Curaçao was de eerste tussenstop op de reis naar het zuidpoolgebied: niet om walvissen te vangen, maar om goedkopere stookolie in te slaan. De harpoenschepen (jagers genoemd) gebruikten deze brandstof, in tegenstelling tot het fabrieksschip zelf, welke diesel stookte. Na het vertrek op Curaçao kreeg de dokterspost meer patiënten te verwerken. Ondanks dat de Willem Barendsz slechts 48 uur lag afgemeerd, was dat blijkbaar voor een enkel bemanningslid toch lang genoeg om op damesbezoek te gaan. Gelukkig konden de eventueel opgelopen klachten met een penicilline kuurtje snel verholpen worden. Dit patroon herhaalde zich nadat het schip was vertrokken uit de volgende haven, Kaapstad. In Kaapstad kwam ook het laatste deel van de bemanning aan boord, waardoor Jan en dokter Teljer in korte tijd 297 Zuid-Afrikaanse mannen moesten keuren. Toen vanuit Kaapstad koers werd gezet richting Antarctica, kwamen verscheidenen van hun langs de dokterspost om hun kiezen te laten trekken. Op de vaste wal werd dit gedaan zonder verdoving, waardoor veel mannen wachtten totdat ze aan boord waren, waar de kiezen onder verdoving werden getrokken.

Terwijl ik verder blader door het fotoalbum, val ik van de ene verbazing in de andere. De eerste jachtfoto’s in Antarctica verschijnen, maar ook staan er twee foto’s van Pauline tussen, die op reis is in Italië. In Rome brengt zij op 25 december 1956 een bezoek aan de gemummificeerde walvis Jonas, die in die tijd op verschillende plekken in Europa tentoon werd gesteld. Over deze walvistentoonstelling zijn ook vele prachtige verhalen te vertellen, maar daar zal ik hier verder niet over uitweiden.

Twee weken later wordt bij Jan de eerste gewone vinvis aan boord getrokken. De jacht op de gewone vinvis werd, zoals bepaald door de IWC, die dag om 00:00 geopend. Terwijl ik verder lurk aan mijn kopje thee, leest Jan voor uit zijn dagboek.

“Maandag 7 januari 1957 - De eerste vinvis gemeld om 00:05, een mannetje. Om 01:35 aan dek. Ik ben blijven slapen, de nachten zijn toch al kort en de vorige dagen had ik me zo vergaapt aan al het moois rond ons dat ik het historische moment van de eerste fin maar even uitstelde tot vanmorgen. Kolossale dieren, prachtig wit getekend aan de buikzijde, de baleinen in een orde als alleen de natuur die kent. Grote monsters van klauwen en winches* en een enkele nijdige vent met een flensmes die dirigeert, rijten dit alles in een bliksemtempo uiteen, nog voordat ik me helemaal in zijn schoonheid van lijnen en verhoudingen heb kunnen verdiepen. Voor de ellende die hier van uit gaat, kunnen we alleen maar de hand in eigen boezem steken. We starten deze jacht met een moord op 54 finnen, 28 vrouwen en 26 mannetjes.”

* De klauwen zijn grote grijphaken, waarmee de walvis aan boord gesleept werd. Winches is het Engelse woord voor lieren.

Nu er steeds meer walvissen gevangen werden, veranderde het type verwondingen wat Jan op de polikliniek onder ogen kreeg. Door de continue ontmanteling van de walviskarkassen werd het dek erg glibberig. Daarnaast maakt de bemanning lange dagen (de diensten duren 12 uur) en werkten ze met zeer scherpe flensmessen. Deze omstandigheden zorgden voor veel snijwonden, ontwrichtingen en botbreuken. Ook zorgden de metalen kabels die veelvuldig gebruikt werden voor veel verwondingen, zo vertelt Jan. Na verloop van tijd kregen deze kabels vlijmscherpe braampjes, die vele snijwonden in de handen veroorzaakten. Deze snijwonden werden niet gehecht, omdat de bacteriën opgesloten kunnen raken in de wond wat tot ontstekingen leidt. In plaats daarvan werden snijwonden behandeld met een verband, wat tweemaal daags ververst moest worden. Toch was het niet altijd even druk. Wanneer er minder walvissen werden gevangen, nam ook het aantal patiënten af. Tijdens een van deze rustigere periodes, in de tweede helft van januari, kreeg Jan de mogelijkheid om mee te varen met een van de jagers, de AM6. Hier maakte Jan kennis met het sterke bijgeloof van sommige leden van de bemanning

Wanneer de jagers bevoorraad werden door het fabrieksschip, werd een walvis tussen de twee schepen gelegd als stootkussen, de zogenaamde fendervis. Na afloop van de bevoorrading werd deze walvis door de jager naar de achterkant van het fabrieksschip gesleept en daar met behulp van een lijn overgegeven. Jan: “Tijdens het overgeven van de fendervis ging het mis. Dit was een lastig klusje, en wanneer je pech had, kon een golf ervoor zorgen dat de schepen tegen elkaar kwamen. Dit is precies wat er gebeurde toen ik net 5 minuten aan boord was. Door de aanvaring verboog de installatie waar het harpoenkanon op stond. Omdat het enige wat was veranderd, mijn aanwezigheid was, kreeg ik de schuld.” Gelukkig zag Jan later ook de andere kant van het bijgeloof. Tijdens de 9 dagen die hij op de jager verbleef, werden maar liefst 23 walvissen geschoten, waaronder 2 blauwe vinvissen. “De bemanning dacht toen dat ik geluk bracht!”

Foto Jan Beiboer Walvisjager Jager Willem Barentz Walvisjacht Walvisvaart

Walvisjager gezien door een patrijspoort vanaf de Willem Barendsz. Foto Jan Beiboer.

Terug op het fabrieksschip hield Jan zich niet alleen bezig met patiënten. Vlak voordat Jan uitvoer, had Van Deinse een bezoek gebracht aan Jan en Pauline, met de vraag of Jan wilde helpen met onderzoek en misschien wat monsters mee terug wilde nemen. Tijdens dit bezoek vertelde Van Deinse ook vol enthousiasme over de gigantische walvissen die Jan tijdens zijn tocht zou tegenkomen. Zo stond Van Deinse, een boom van een kerel, op en zei tegen Pauline: “Een walvis penis kan wel 2 meter worden, groter dan ik ben!”. Op de Willem Barendsz kon Jan in een klein lab op het dek monsters nemen van de testikels, voor chromosoomonderzoek. Ook nam hij bloedmonsters om o.a. hematocrietwaarden te bepalen. Hij wist zelfs de penis van een gewone vinvis te bemachtigen.

Op 2 mei 1957 kwam een einde aan de reis. Die ochtend om 06:00 stond Pauline in IJmuiden op Jan te wachten, met een handgemaakte kartonnen pinguïn. Jan bracht verschillende souvenirs mee terug, waarvan de voorhuid van de vinvis penis zonder twijfel het meest in het oog springend van was. De voorhuid is het enige stukje walvishuid met een hoornlaag en is het enige deel van de huid wat je kan looien om leer van te maken, wat Jan liet doen in Waalwijk. Op Sinterklaasavond van datzelfde jaar reed Jan op de scooter, met Pauline achterop, met als bagage de gelooide vinvis voorhuid, van de Calandstraat in Rotterdam naar de woning van Van Deinse in Overschie. Ze belden aan en verstopten zich snel achter een struik. Helaas bevat het fotoalbum geen foto’s van het gezicht van Van Deinse toen hij de deur opendeed… Later belde Van Deinse wel om te vertellen hoe blij hij was met het leer. Van dit leer is een boekentas gemaakt, welke nog altijd bewonderd kan worden in het ‘Van Deinse Kabinet’, in het Natuurhistorisch Museum Rotterdam.

Foto van Jan Beiboer in bek blauwe vinvis Balaenoptera WillemBarentz Walvisjacht Walvisvaart

Jan Beiboer in de bek van een blauwe vinvis aan boord van de Willem Barendsz.

In het jachtseizoen van 56/57 werden in totaal 1434 walvissen gevangen door de Willem Barendsz. Jan volgde kort na terugkomst een cursus in het Amsterdamse tropeninstituut, waar hij onder andere leerde over ziektes als malaria, tuberculose en lepra. Deze kennis gebruikte hij tijdens zijn volgende avontuur, met Pauline en hun eerste kindje dat inmiddels was geboren, in Nieuw-Guinea.

Terug in mijn veel te hete auto beginnen alle verhalen langzaam in te dalen. Je hebt niet heel veel voorstellingsvermogen nodig om compleet de verhalen ingezogen te worden, zelfs niet in deze warme zomer. Het fotoalbum met daarin de foto’s van het complete jachtseizoen en de foto’s van de gestrande gewone vinvis en de walvis mummie Jonas die Pauline bezocht, zijn van onschatbare waarde voor een walvisenthousiasteling als mijzelf. Het was een absoluut voorrecht om daar doorheen te mogen bladeren en de verhalen van Jan te horen. Jan, bedankt!

Geschreven door Jeroen Hoekendijk.

Vrijdagavond 22 februari geeft Jan een presentatie op de Zeezoogdierdagen op Texel.

Lees meer over de Nederlandse walvisvaart en de Willem Barendsz

Lees over de tas van Deinse in straatgras

Bijschrift bij de titelfoto: Jan Beiboer naast een model op ware grootte van het hart van een blauwe vinvis. Gewicht 250 kg, slagvolume 220 liter, 8 slagen per minuut. Hoorbaar tot op 2 km afstand. De foto is gemaakt in het "New Bedford Whaling Museum" in september 2018.

Naar de inhoudsopgave -->


Er bestaan schelpjes die van walvissen houden. Tenminste als die walvissen dood zijn. Vooral de botten zijn geliefd. Het skelet bevat traan dat als voedsel dient. De mosseltjes kunnen zich gemakkelijk met hun bysusdraden aan een walvisgeraamte hechten en zo de overblijfselen verteren.

Tijdens een van mijn verzamelreizen, ik verzamel schelpen uit de Noordzee, kwam ik ze tegen. Om precies te zijn in Hanstholm, in juli 2018. Op een opgeviste schedel van een vinvis vond ik vele exemplaren van Idas simpsoni (Marshall, 1900). De schelpjes varieerden in lengte van 2 mm tot 22 mm en behoren tot de familie van de mossels (Mytilidae). Voor schelpenverzamelaars is het vinden van Idas simpsoni de ultieme belevenis. De meeste vondsten zijn gedaan in de noordelijke Noordzee en rond de Britse eilanden. Ook is de soort aangetroffen in de Adriatische Zee.

Idas simpsoni oliemossel mossel dode walvis opruimen olievervuiling

Heel veel literatuur over de walvisschelpjes is er niet. Wel wordt vermeld dat de soort te vinden is op karkassen van walvissen, gezonken hout en zelfs op door olie vervuilde zeebodems. De aanwezigheid van olieachtige stoffen, zoals traan en aardolie, lijken voor de diertjes aantrekkelijk te zijn. Oliemossel is als naam voor deze schelp dan ook zeer toepasselijk (de Jong, 2011).

Idas simpsoni walvisschelp Mytilidae op schedel dode walvis vinvis

Volgens microbiologen zijn het de bacteriën, die zich in het darmstelsel van deze weekdieren bevinden, in staat oliehoudende stoffen om te zetten in voedsel. Voedsel dat ten goede komt aan hun gastheer. Om dit proces nader te kunnen bestuderen, heeft de wetenschap echter levende dieren nodig. Voor mij een uitdaging, als verzamelaar van schelpen, deze levende exemplaren te vinden.

Wiebe Taekema -

Geraadpleegde bronnen

Naar de inhoudsopgave -->




Kunst en historie

België en Nederland

Naar de inhoudsopgave -->

Van het web geplukt

A dead whale makes the ocean’s abyss come alive

Dead whale finwhale on seaflore marine ecosystem San Diego California

In 2011, a 20-meter-long fin whale washed up on a beach near San Diego, California. Shortly thereafter, scientists got permission to drag its 23-ton body 20 kilometers out to sea where they strapped it to 7 tons of scrap metal and sank it roughly 1 kilometer down to the bottom of the ocean, The New Yorker reports. This whale, killed by a ship, presented a rare opportunity for deep-sea biologists to study the procession of creatures drawn to consume the corpse. Five missions visited the whale, nicknamed Rosebud, over the years as its profusion of white blubber and purple muscle gave way to an austere skeleton. How long it takes for the scavengers of the deep to consume a whale varies by location, but researchers estimate it could take half a century or more for Rosebud to disappear.

Written by Alex Fox

Original article:

Jeffrey Marlow: A Whale’s Afterlife. On the seafloor, scientists watch as a carcass becomes an oasis. The New Yorker.

The New Yorker 2019-02-18

Het IJswalvissen project

  25 februari 2019

Nieuwe stap naar de ijswalvissen

Het ijswalvis-project is weer een stap verder. Het project probeert een wetenschappelijke expeditie te organiseren naar het gebied tussen spitsbergen en groenland. Daar overwinteren de groenlandse walvissen oftewel ijswalvissen tussen het ijs. Er is nog weinig bekent over deze dieren die zomer en winter tussen het pakijs van de noordpool verblijven. Wat ze 's winters doen is eigelijk helemaal onbekend behalve dat er opnames zijn van een mysterieus walvisgezang. Daarom wil de ijswalvis-foundation een expeditie uitrusten om de ijswalvissen in hun winterhabitat te bestuderen.

Hietoe is een haalbaarheidsstudie uitvoerd. Het plan is een klein onderzoeksvaartuig autonoom en zelfvoorzienend in het poolijs te laten overwinteren. Er is nu een ontwerp gemaakt van het ijsschip MARVEL dat de extreme poolwinter-omstandigheden in het ijs veilig kan doorstaan.

Door zijn gebondenheid aan het arctische zee-ijs is de Groenlandse walvis zwaar bedreigt door klimaatverandering. Haast is dus geboden. De Icewhale Foundation probeert nu de fondsen te werven om MARVEL te bouwen waarna de onderzoeksexpedities daadwerkelijk van start kunnen gaan.

Website IceWhale

Volg IJswalvissen op de WWF species tracker

tracking bowheadwhale ijswalvis Balaena mysticetus WWF Svalbard Greenland

De ijswalvis oftewel de Groenlandse walvis (Balaena mysticetus) is gedurende eeuwen intensief bejaagd rond groenland en de spitsbergen. De soort was dientengevolge bijna uitgestorven halverwege de vorige eeuw. Na een herstel door het opheffen van de jacht is hij nu weer in gevaar. De opwarming van de aarde doet het zeeijs smelten waar deze walvis afhankelijk van is.

Volg de Groenlandse walvis bij de Spitsbergen

lees over de IJswalvis expeditie

PCBs may wipe out many
killer whales

Structure of polychlorinated biphenyl or polychlorinated biphenyls are also called PCBs or PCB. There are hundreds of different isomers of this moleculeEven though it was banned decades ago, one of the more dangerous industrial pollutants of the last century is wreaking havoc on killer whale populations worldwide. That’s the conclusion of a new study, which finds that polychlorinated biphenyls (PCBs) may be slowly wiping out some groups of these iconic marine mammals. PCBs also threaten other animals as well, including seals and sharks.

“It’s sobering to be made aware of the potential long-term effects of chemicals that were introduced into the environment over 80 years ago,” says Steven Bursian, an environmental toxicologist at Michigan State University. “It’s a wake-up call that similar ....”

orka Orca Orcinus orca zwaardwalvis killerwhale svg

   Read more about toxins and whales....

Written by Elizabeth Pennisi

Original article:

Predicting global killer whale population collapse from PCB pollution

in Science 361: 1373–1376 (2018)

The North Atlantic right whale is facing extinction

North Atlantic right whale diving tail extincion

Once the right whale to hunt, Eubalaena glacialis is now beset by nets, ships and changing seas. We are losing a beautiful beast. Facing extinction, the North Atlantic right whale cannot adapt. Can we?

As if to confound everyone, this past week Dr Charles “Stormy” Mayo and his team from the Provincetown Center for Coastal Studies reported seeing up to 150 right whales in Cape Cod Bay. Dr Mayo – who has been studying these animals for 40 years and has a scientist’s ...

Read more on the Guardian

Written by Philip Hoare

Grijze zeehonden op Griend

grijze zeehonden pub Halichoerus grypus op Griend Waddenzee

Sinds 2013 bezoeken onderzoekers van Wageningen Marine Research jaarlijks in december het eiland Griend, om grijze zeehonden te volgen die daar een jong krijgen. Door foto-ID is het mogelijk individuele dieren te herkennen en ze van jaar op jaar volgen. Het is een jonge kolonie en elk jaar komen er nieuwe vrouwtjes bij om hun jong te werpen.

Te vroeg voor het geboorteseizoen? Zondag 2 dec 2018

Op zondag worden we door Eelke, Sybren, Theo en Nico met de Asterias, het schip van de Waddenunit, naar Griend gebracht. Hoewel de weersvoorspellingen eerder die week slecht waren, viel het nu alleszins mee; alleen een lichte miezer waardoor Griend in een lichte mist gehuld lijkt.

Lees verder de blog van Sophie Brasseur op Wageningen Research

Beached bachelors

About the spermwhale strandings of 2016.

kaart Noordzee Potvissen Map North Sea Spemwhales Karte Nordsee Potwhale

In januari en februari 2016 strandden er 30 potvissen op de kusten van de Noordzee. De resultaten van deze onderzoekingen worden uitvoerig besproken in een artikel in PLOSone met een uitvoerige discussie over de oorzaken van de strandingen. Het waren jonge manlijke dieren, die goed doorvoed waren en geen tekenen van ziekten vertoonden. Bijna alle dieren werden uitvoerig onderzocht door een interdisciplinair team van specialisten afkomstig uit Belgie, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Nederland en Verenigd Koninkrijk. Er kan in deze studie niet echt één oorzaak aangewezen worden als oorzaak van de stranding zodat er mogelijk sprake was van een samenspel van diverse omstandigheden.

Original article:

Beached bachelors: An extensive study on the largest recorded sperm whale Physeter macrocephalus mortality event in the North Sea.

PLoS ONE 13(8): e0201221.

Social groups of spemwhales in the mass stranding of 2016

gestrande Potvissen Noordzee Kaart verwantschappen sociale groepen

Van vrouwelijke potvissen is bekent dat zij in coherente sociale groepen leven. Manlijke potvissen verlaten echter de moederlijk groep als zij ongeveer tien jaar zijn en leven dan in hoge breedte graden in koudere wateren. Vaak worden hierbij zgn 'bachelor groups' waargenomen waarbij de onderlingen verbanden onduidelijk zijn. Om de oorsprong van deze groepen te onderzoeken heeft men bij de dieren van de strandingen van 2016 op sporen van zeldzame elementen en persistente organische verontreinigingen (POP) in de weefsels onderzocht. Deze sporenelementen en verontreinigingen bouwen zich langzaam op en worden bepaalt door de gebieden en het voedsel waar de dieren verblijven. In dit onderzoek kwamen twee clusters met een overeenkomend 'contaminatie profiel' naar voren. Van deze dieren is te verwachten dat zij lange tijd in dezelfde gebieden hebben verkeerd. Verder zijn er ook vier unieke profielen gevonden van dieren die blijkbaar solitair waren.

Engeland Nederland Duitsland Denemarken Belgie stranding potvissen Noordzee 2016

De 24 potvissen die onderzocht zijn op hun 'contamination profile' van de massa stranding van 2016 in de Noordzee. De rode kleur is cluster 1, de blauwe kleur is cluster 2. De dieren die gemerkt zijn met grijs hadden elk een uniek contaminatie profiel en vielen dus niet in een groep. Tabel aangepast uit de genoemde bron.

Original article:

Inter-individual differences in contamination profiles as tracer of social group association in stranded sperm whales.

Nature Scientific reports 8-10958 (2018)

Solar storms and sperm whale strandings

kaart noordzee met de afwijkingen in het magnetisch veld stranding potvissen migratie routes

Kaart Noordzee met afwijkingen in het magnetisch veld in nanoTesla en de migratieroute van potvissen (wit) en de mogelijke route van de gestrande dieren in 2016 (rood).

Cetacea are thought to possess a magnetic sense that they use for orientation as on the migration routes. It is likely that they not only navigate using parameters of the Earth's magnetic field but also its superimposed geomagnetic anomalies as shown in the above map. Solar storms can temporary cause changes in the magnetic field by releasing large amounts of charged particles which disrupt the earth magnetic field. High solar activity is characterised by large numbers of sunspots and these have been negatively correlated with successful homing in bees and pigeons.

In the northern North sea there are several fierce local anomalies which may help to prevent the spermwhales entering the North sea. Preceding the mass stranding of 2016 were two solar storms recorded who caused a disruption of the same magnitude of order as the naturally occuring magnetic anomalies but in the converse direction and could so possible explain why the spermwhales entered the North Sea.

Original article:

Solar storms may trigger sperm whale strandings: explanation approaches for multiple strandings in the North Sea in 2016

International Journal of Astrobiology 17(4) 2018

Orca's prey around Iceland

Original Abstract
Killer whales have a cosmopolitan distribution and as a species are generalists, feeding on a variety of prey. However, local populations tend to specialise on specific prey types. In Icelandic waters, killer whales are generally associated with herring and, thus, have been presumed to be herring specialists. However, recent studies suggest a more complex foraging ecology, possibly including a mosaic of strategies. With increased observational effort in recent years due to research and whale-watching activities, there have been several reports of interactions with different prey, including confirmed predation events. In this study we aimed to summarise the range of potential prey of killer whales observed in Icelandic waters.

Orca Killerwhale Prey Salmon Minke Lumpfish Porpoise Grey seal White-beaked dolphin
Click for Orca's Prey  Salmon
 White-beaked dolphin A
 White-beaked dolphin B
 Grey seal
 Minke Whale

    All figures from F.I.P. Samarra et al. (2018) - PLoS ONE

Original article:

Samarra FIP, Bassoi M, Béesau J, Elíasdóttir MÓ, Gunnarsson K, Mrusczok M-T, et al. (2018) Prey of killer whales (Orcinus orca) in Iceland.

PLoS ONE 13(12): e0207287.

Stomach contents of the archaeocete Basilosaurus isis

Skeletton of fossil whale Basilosaurus isis and Dorudon atrox from Fayum basin in Egypt

Skeletons of Basilosaurus isis (A) and Dorudon atrox (B) from Wadi Al Hitan, Egypt

The Wadi Al Hitan ("Valley of Whales") in the Fayum basin in the North of Egypt is a famous site for fossil whales. This site was a shallow sea during the late Eocene period and the most prominent species were the till 20 meter long Basilosaurus isis, which had an almost snake-like appearance, and the much smaller and dolphin like Dorudon atrox. From both species were hundreds of skelettons found in the Wadi Al Hitan. Remarkable is that Basilosourus isis is represented only by adult animals whereas of the Dorudon atrox half of the remains belong to juvenile animals from the neonatal stage to subadult.

Basilosauris isis Dorudon atrox Fayum basin in Egypt Wadi Al Hitan Valey of Whales
Click a map Map of Basilosaurus isis WH 10001
with locations of 13 permanent teeth superimposed.
with Locations of other vertebrate specimens.

    All figures from Voss et al (2019) in PLoS ONE

In North-America stomach contents stomach contents of Basilosauris cetoides were reported to represent “fishes and sharks ranging up to approximately 50 cm in length”. In this study the excavation of WH 10001, a the skeletton of Basilosauris isis from Wadi Al Hitan is described with for the first with the associated stomach content which contained remains of a minimum of two juvenile skeletons of Dorudon atrox and remains of a shark and of Pycnodus mokattamensis, an extinct bony fish. These observations made it plausible that Wadi Al Hitan was a calving area for Dorudon, and, related to this, a feeding area for predatory Basilosaurus.

Extant cetaceans have bones that are less dense than those of land mammals but Eocene archaeocetes have bones retaining the density of land mammals. The Basilosaurus as well as the Dorudon have large heterodont teeth which mean that there were different kind of teeth in there jaws. And contrary to the modern whales they had multicupsid theeth, which means that they had multiple elevated structures on their teeth. All teeht of recent Cetacea are are monocuspid. Their dentation suggests that these whales were not the peacefull filterfeader as we know the recent rorquals, but fierce predators, capable to tear large prey.

Lower jaw of juvenile whale Dorudon atrox from Fayum basin in Egypt

Lower jaw of juvenile Dorudon atrox

Original article:

Voss M, Antar MSM, Zalmout IS, Gingerich PD (2019) Stomach contents of the archaeocete Basilosaurus isis: Apex predator in oceans of the late Eocene.

PLoS ONE 14(1): e0209021.

See also:

Mark Uhen (2004): Form, Function and Anatomy of Dorudon atrox. University of Michigan Papers on Paleontology No. 34.
Een walvismuseum in de woestijn" in: Nieuwsbrief 2 van de WZZ.

Naar de inhoudsopgave -->


Spying on whales book about fossil whales
Nick Pyenson, 2018.
Spying on Whales
The Past, Present, and Future of Earth's Most Awesome Creatures.
Viking Press, New York City, USA. 336 p.
ISBN-13: 9780735224568 € 25,00

De laatste 25 jaar is er veel bekend geworden over de afstamming van de zeezoogdieren. Niet alleen hebben hier veel nieuwe vondsten van fossielen aan bijgedragen, ook het onderzoek daarvan met behulp van allerlei moderne technieken zoals Computer Tomografie (CT) heeft veel nieuwe kennis opgeleverd. Daarnaast is er natuurlijk het DNA-onderzoek dat tegenwoordig een centrale plaats in neemt in het fylogenetisch onderzoek.

Er zijn de laatste jaren een aantal boeken geschreven die een goede inleiding geven in de fossiele geschiedenis van de Cetacea. Al deze boeken geven meer of minder een overzicht van het wetenschappelijk onderzoek aan deze groep. Nick Pyenson, werkzaam aan het fameuse Smithsonian Institute in Washington DC, heeft een andere benadering gekozen. In een autobiografisch verslag neemt hij ons mee langs de onderzoeksvragen, veldwerk en bespiegelingen die zijn carriere als Cetacea onderzoeker bepaald hebben. Eén van de centrale vragen is waarom walvissen zo groot zijn. Wij kennen walvissen eigelijk nauwelijks anders maar de enorme afmetingen zijn van vrij recente datum en ongekend in de geschiedenis van het leven. Om een antwoord op deze en andere vragen te vinden doet Nick Pyenson onderzoek zowel aan fossielen, onder anderen op de klassieke vindplaatsen van Zuid Amerika, als ook aan de carcassen van recente dieren bij de walvisjagers op IJsland. Het boek is het prettig leesbare verslag hiervan met een goede balans tussen wetenschappelijke nieuwsgierigheid en het persoonlijke levensverhaal van Nick Pyenson.

Walvissen Groot en Vet book about ancient Dutch whaling in the Arctic

Hans Beelen en Ingrid Biesheuvel
Walvissen groot en vet
Athenaeum- Polak & Van Gennep, 2018. € 20,00

Na het verschijnen van Het dagboek van de Amelander walvisvaarder Hidde Dirks Kat. De meest vergeten schipbreuk uit de vaderlandse geschiedenis, treedt Hans Beelen nu op als medeauteur van dit boek. Uit alles blijkt dat hij en Ingrid Biesheuvel niet alleen zeer goed bekend zijn met de publicaties die door de eeuwen heen over de Nederlandse walvisvaart zijn verschenen, maar ook enthousiaste en bedreven hertalers. Door de hertaling zijn de originele fragmenten vlot leesbaar, waarbij er uitgebreid wordt 'geciteerd'. Hierdoor krijgt de lezer een fraai inzicht in de praktische aspecten van de Arctische walvisvaart in de 16e tot en met de 19e, begin 20e eeuw, de gevaren die bemanningen trotseerden en ontberingen die ze ondergingen, vooral in geval van stormen of een schipbreuk in het zeeijs. Wilskracht, vindingrijkheid maar ook de belevingswereld worden boeiend beschreven. De beschrijving van de alom aanwezige invloed van godsdienst, het magisch denken en de visie van de bemanningen op de inheemse bevolking van Groenland in de hertaalde fragmenten houden de lezer geboeid en geven zo een mooi inzicht in het tijdsbeeld. Aandoenlijk is de passage waarin beschreven wordt dat een groep walvisvaarders, die schipbreuk heeft geleden, de hulp die ze krijgen aangeboden van Inuit niet durven te accepteren nadat ze na een barre tocht over het ijs Groenland hebben weten te bereiken. De gekozen illustraties zijn een mooie aanvulling op de tekst.
Wil Geven

Deze bespreking verscheen eerder in Nieuwsbrief 72 van
IMAKA, een studievereniging voor wie geïnteresseerd is in
de poolgebieden.

Nederlandse walvisvaart zeelieden afspekken walvis flensmes spekspoor

Het afspekken van een Groenlandse walvis. Tekening rond 1700, tekenaar onbekend. Afbeelding uit "Walvissen groot en vet".

Historische walvisvaartwerken in een digitaal jasje

Het dagboek van de Amelander walvisvaarder Hidde Dirks Kat

Special Issue Cranium about Norht Sea fossils of  whales dolphins and seals from the Pleisocene and Holocene

Cranium themanummer Zeezoogdieren
Cranium nr 2, december 2018
Werkgroep Pleistocene Zoogdieren. 54 p.
ISSN 0923-5647 € 10.00.

Grijze walvissen in de Noordzee, een potvistand van 35 cm, een la Plata dolfijn in de Westerschelde en een schuur vol botten op Texel. Moge dit alles uw verwondering wekken, ga dan lezen in het nieuwe themanummer Zeezoogdieren van de Werkgroep Pleistocene Zoogdieren. De Westerschelde blijkt een rijke vindplaats van een bijzondere zeezoogdierfauna te zijn. Bijzonder is ook de nieuwe techniek die gebruikt wordt om botfragmenten te determineren: zooMS. Hier wordt 'magnetische resonantie' gebruikt om het collageen in botten te karakteriseren. Met deze techniek konden een vijftal van Nederlandse middeleeuwse botfragmenten als afkomstig van grijze walvis worden gedetermineerd. Tot nadenken stemt het artikel over grijze zeehonden in het Waddengebied. Het laat aan de hand van een aantal voorbeelden zien dat de huidig voorkomen slecht de verspreiding in het verleden kan 'voorspellen'. Wij zijn geneigt vooral naar klimaat te kijken, maar ecosystemen zijn veel complexer dan dat. Tot slot is er een interview met Adri en Ineke van Texel. Altijd leuk die twee.

Te bestellen via de website WPZ

PDF interview Adri en Ineke Vonk

Zie ook de tentoonstelling over fossiele walvissen in het Natuurmuseum Rotterdam.

review of a book for children about a white whale or beluga

Erin Rounds & Alison Carver
Charlotte's Bones
The Beluga Whale in a Farmer's Field
Tilbury House Publishers
IBSN: 978-0884484851 36 p. € 15,00

The 'afterlife' of a whale can be impressive and that is certainly true for Charlotte. Charlotte was a white whale or beluga, who was so goosy to left her family to enter a creek. After the tide had fallen she died with a loud moan. After that she was by a burried under thick layer of clay.

In 1849, just before the publication of 'The Origin of species', her skeleton was found during the construction of a road. A young fysician, John Torp, took care of her remains. But it was a bit silly to find a white whale so far from the arctic and so far from the sea in view of the fact that this all happened in Vermont, one of the smallest American states, just below the Canadian border and not far from new York. And Vermont is not near the sea!!

Charlotte helped men to realise that the world has not always been the same. Not too long ago there was an ice age and Norhteast America was covered by a 3000 meter thick sheet of glacial ice, the Laurentide ice sheet. Around about 17000 years ago this ice sheet started to melt down and created a big lake on it's place. On a day the sea brake through the land and made the lake part of the sea and with the salty water all kinds of marine animals entered the lake. The ice, the lakes and the sea all disappered from Vermont but Charlotte helped us to realise that they were there. Nowadays you can meet Charlotte in the Perkins Geology Museum of the University of Vermont.

Charlotte the white whale or beluga is dying in a childrenbook about whales and dolphins.
book about conservation of Vaquita endangered porpoise from  Mexico

Brook Bessesen
Vaquita. Science, Polics, and Crime in the Sea of Cortez.
Island Press
ISBN: 978-1-61091-9319 293 p. € 27,00

The vaquita is on the edge of extinction and we can ask oursefs what went wrong. Brooke Bessesen has written about all the problems the local conversationists encountered near the streat of Cortez. It was not only the mafia of international trade in animal substances for Chinese traditional medicine , but also local ignorance about the existance of this "panda of the sea" in the Sea of Cortez and an astonishing mistrust of all authorities. Impressive is the list of organisations who tried to save the vaquita but where all not able stop the poaching. The book is well written with a light sense of humor which made it's reading not too severe.

Orcazine  magazine about the Killer whale  Orca

Magazine for Orcaholics Nr 1
Nederlandse editie

Goed nieuws voor de Nederlandse orcaholics. Het eerste nummer van Orcazine is verkrijgbaar als paperback! Al een paar jaar is Orcazine online te vinden met interessante artikelen en prachtige beelden. Wat wil je dan nog meer? Juist, bladeren door een exclusieve papieren versie, gedrukt op luxe papier; meer een boek dan een magazine. Een honderd pagina’s lange ode aan de orka en de mensen die zich inzetten voor deze dieren en hun leefomgeving. De combinatie van charisma, kracht en intelligentie maken de orka onweerstaanbaar. Maar ook het familieleven, de jachttechnieken en de verschillende culturen verbazen steeds weer. Verschillende artikelen en beelden zijn trouwens niet online te vinden! Als je nog geen orcaholic bent, dan wordt je het wel als je dit magazine leest. Je bent dus gewaarschuwd!

Bestellen is heel eenvoudig. Ga naar www.orcazine en klik op de bestelknop op de homepage. Die stuurt je door naar de Amazon website. Als je de paperback besteld krijg je de Kindle-versie er gratis bij!

Leonard Boekee

North sea fish and remains Kees Camphuysen & Peter Henderson book about bones of fishes for biology and archeology

Kees Camphuysen & Peter Henderson
North Sea fish and their remains.
ISBN: 978-1904690658 326 p. € 56.50

Voor zeezoogdierliefhebbers zijn vissen primitieve dieren, weinig interessant. Dat wordt anders als ze in de maag van een zeezoogdier zitten, dan wil men natuurlijk weten hoe die vissen heten. Gelukkig hebben vissen harde delen die overblijven en die men kan determineren. De schedel van een vis is hoogst ingewikkeld en bestaat uit heel veel verschillende beenderen die bovendien na de dood niet aan elkaar vast zitten zodat men steeds met losse beenderen te doen heeft. Slechts een aantal van deze botten zijn geschikt voor identificatie. Daarnaast zijn ook oa. het cleithrum, de wervels en de gehoorbeentjes (otolieten) geschikt om soorten op naam te brengen.

In 'North Sea fish and their remains' worden van alle belangrijke vissensoorten in de Noordzee de kenmerken en de biologie besproken. Speciale aandacht wordt hierbij dus geschonken aan de 'harde overblijfselen'. Alles wordt verduidelijkt met mooie illustratie's. en er wordt ook uitgelegd hoe men zelf een referentiecollectie kan opbouwen. Het boek is daarmee ook interessant voor de verzamelaar en natuurstrandwandelaar.

bones of garfish Belone belone

Remains of garfish (Belone belone) out of the vomit of an European herring gull (Larus argentatus). Picture from the discussed book.

narwhal or narwhale Monodon monoceros in the Arctic

William Fitzhugh & Martin Nweeia
Narwhal : revealing an arctic legend.
ISBN: 978-0996748018 233 p € 32.00

The long spiral tusk of the narwal has intrigued people for centuries and has made the animal behind it even more intriguing. Both science and myths are revealed in this compagnon to the current narwhal exhibition in the Smithonian Institute. With a lot of information about its place in the inuit communities and the changing arctic ecosystem.

Narwhal: Revealing an Arctic Legend
Contemporary Scrimshaw Eva Halat book Tips Artists Sandra Brady David Smith Kurt Sprerry

Eva Halat
Contemporary Scrimshaw
Verslag Angelika Hörnig - Ludwigshafen
ISBN: 978-3-9808743-8-0 240 p.
€ 20.00

Scrimshaw is onder walvisliefhebbers bekend als bewerkingstechniek van potvistanden en walvisbotten. Vooral uit de hoogtij dagen van de walvisvaart, eind 18de tot begin 20ste eeuw, zijn veel zeer fraaie stukken bekend. Dat het nog steeds een veel beoefende en levende kunstvorm bewijst het boek 'Contemporary Scrimshaw' van Eva Halat. Na een uitgebreide inleiding op techniek en materiaal, je zou er bijna zelf aan beginnen, wordt het werk van maar liefst 42 hedendaagse scrimshaw kunstenaars voorgesteld. Eén van hen is John van Opstal, een Nederlander die op Horta (Faial, Azoren) leeft. Hij heeft een atelier waar hij op traditionele wijze potvistanden graveert. Andere kunstenaars zijn veel moderner in hun keuze van materiaal en techniek. Veel gebruikt zijn ook walrustanden en mammoet ivoor. Alle kunstenaars maken grote indruk door hun vakmanschap en de objecten door hun tijdloze schoonheid. Het afgebeelde mes is gemaakt door Mori Sacher.

Te bestellen bij Mermaid supplies

The most Beautiful photos and pictures of whales and dolphins Japan

Hiroya Minakuchi (ed)
The most Beautiful photographs of Whales and Dolphins.
ISBN-13: 978-4-416-51866-3 159 p. € 55.00

Hiroya Minakuchi is outstanding whale- and dolphin photographer with a long experience. Now he edited a book with a fine selection of his and other's photographs on whales and dolphins.

Hiroya Minakuchi was born in Osaka, Japan. He studied Marine Biology at the University of Tokyo and and then worked as an editor in the field of natural science for a publishing company. In 1984 he became indepent freelancer dedicated to photgraphy and wildlife. He traveled all around the globe and published more than fifty books including "Encyclopedia of Whales and Dolphins", "Orca", "Amazon Dolphin", "Whale Odyssey" and "Big Blue". He also made a movie 'Little Orca'.

There are lots of pictures of whales and dolpins made in this world. But chapter titles like ' 'Tales of Tails', 'Living in the forest', 'Rings and Spirals' show us that the editor has a different approach then the mainstream, say the BBC-like, coffee-table books. The photographs have a special touch and are really among to the best in the world. The text is in Japanese.

Hiroya Minakuchi Wildlife Photographer Whales and Dolphins

Hiroya Minakuchi

Naar de inhoudsopgave -->

Lezingen & Bijeenkomsten

De Roep van de Orka

April en mei 2019


De roep van de orka is onweerstaanbaar voor avonturier Melvin Redeker. Ga mee op reis onder de golven, door de laatste wildernis van onze blauwe planeet. Melvin verstopt zich op de zeebodem, daar waar orka’s jagen op zeehonden. Op zoek naar de mysteries van de oceaan, ontmoet hij haaien, nieuwsgierige bultruggen en zachtaardige killer whales.

Roep van de Orka Orca zee en oceaan theater Melvin

  ‘De Roep van de Orka’ draait in zeven theaters:

 3 april 2019 20.00 uur Theater De Bussel Oosterhout
 8 april 2019 20.00 uur Theater De Meenthe Steenwijk
10 april 2019 20.00 uur Theater Aan de Slinger Houten
11 april 2019 20.00 uur Schouwburg Amphion Doetinchem
15 april 2019 20.00 uur Rijswijkse Schouwburg Rijswijk
16 april 2019 20.00 uur Theater De Vest Alkmaar
10 mei 2019 20.00 uur Theater Aan de Slinger Houten

Kijk op de website van Melvin en Fiona

Lezers van deze nieuwsbrief kunnen de theatershow met korting bezoeken. Gebruik deze Kortingscode:   M14E15GAH   

En Boek via deze Link
Bescherm de Noordzee In de Noordzee

World Marine Mammal Conference


9 - 12 september 2019

logo World Marine Mammal Conference Barcelona

This year the World Marine Mammal Conference of the the "Society for Marine Mammalogy" (SMM) and the Annual Conference of the he European Cetacean Society (ECS) in one !! Top researcher's, students an all kinds of other people with an interest and passion for marine mammals from all over the world meet each other in Barcelona.

Conference Website

logo van pool tot pool 2019 Leiden Volkenkundig Museum

Pool tot Pool: Lezingendag over poolonderzoek in het Museum Volkenkunde te Leiden op 9 maart 2019, 10.00 uur - 17.00 uur

Dagvoorzitter drs. Hans Beelen


Voor de gasten die er prijs op stellen is er een afsluiting in restaurant Holle Bolle Gijs met borrel – diner

De kosten van de dag zijn € 35.00 exclusief diner

Website van Pool tot Pool 2019

Statistics and programming

For life sciences

PRstatistics is offering a wide range of courses in statistics, bioinformatics and programming. There are general introducatory courses and high-level specialist courses like analyse of movement data, spatial statistics and genomics in ecology and evolution.

PRstatistics op Facebook

Naar de inhoudsopgave -->


Zeeuwse Oerwalvissen

Natuurhistorisch Museum in Rotterdam

8 september 2018 - 19 mei 2019

schedel fossiele spitsnuitdolfijn Zeeland Museum Rotterdam

Expedities van Het Natuurhistorisch op de Westerschelde onder leiding van honorair conservator Klaas Post leverden in de afgelopen jaren een ongekende opgeviste fossielenschat op. Niet alleen losse botten van walvissen, mammoeten en neushoorns, maar ook loodzware brokken zandsteen met daarin bijna puntgave walvisschedels met de onderkaken er nog aan. Samen met internationale collega-onderzoekers besteedde Post duizenden uren aan het nauwkeurig prepareren en onderzoeken van de vondsten. De resultaten zijn opzienbarend.

Tussen 7,5 en 8,8 miljoen jaar geleden blijken er minimaal zes soorten, veelal nog onbekende dolfijnen en walvissen maar ook een ...

    Lees verder op de website Natuurmuseum Rotterdam

Zie ook de uitgave over zeezoogdieren van de Werkgroep Pleistocene Zoogdieren.


Naturkunde Museum in Braunsweich

Architeuthis Reuzeninktvis model giant squid spermwhale

Wij kennen allemaal het plaatje van de potvis die op leven en dood met de reuze inktvis vecht. Mogen dit soort beelden natuurlijk overdreven zijn, feit blijft wel dat de reuzeninktvis, Architeuthis, op veel plaatsen een belangrijke prooi vormt voor de potvis. Jarenlang was de maag van de potvis dan ook de belangrijkste bron van informatie over deze soort. Na het stoppen van de walvisvaart en het begin van de diepzeevisserij is dit verandert.

Het Naturkunde Museum in Braunsweich heeft een tentoonstelling over Reuzeninktvissen laten samenstellen door de diepzeeinktvissen-specialist Volker Miske. Daarbij zijn niet alleen allerlei spectaculaire lichaamsdelen van de dieren te zien, er is ook veel aandacht voor biologie, geschiedenis en folklore. Eén van de topstukten uit de vaste collectie is een compleet skelet van de Steller's zeekoe.

Naturhistorisches Museum Braunsweich - Riesenkalmar Architeuthis

Baltic Sea exhibition

Ozeanum in Stralsund

young seal head seals pub

The central showcase is devoted to plankton – the biocoenosis on which all marine life is based. Beautifull models give an impression of the diversity of plankton wheras the text clarifies the central role in the ecosystem of the Baltic sea. Beside plankton, fishes and molluscs of the Baltic Sea are birds and mammals displayed in their natural environment. With a special seal showcase. And don't forget the “seal table”, the perfect place for a funny photo of your head.

Ozeanum Stralsund - Baltic Sea Exhibition

Naar de inhoudsopgave -->



European Cetacean Society (ECS)


Stichting Rugvin



Strandingsonderzoek Universiteit Utrecht


A Seal Zeehondenopvang Stellendam

Ecomare, zeehonden- en zeevogelopvang

Stichting SOS Dolfijn

Zeehondencentrum Pieterburen


FLUKE: Walfang-Historiker und -Sammler

IMAKA: een studievereniging voor de poolgebieden

InsideClimate News


Whale watching

USA, California Monterey Bay Whale Watch

Noorwegen, Sea Safari in Andenes Met Nederlandse captain


Moby Dick Antiquariaat Noordwijk

Blue Growth

Naar de inhoudsopgave -->

WZZ Playlist

Sperm Whales Clicking divers by James Nestor
James Nestor is author of 'Deep' or 'Freediving, Renegade Science and What the Ocean Tells Us About Ourselves'

Hybrid between rough-toothed dolphin and melon-headed dolphin in Hawai

A pot of six vaquita's spotted in Baja Californica Mexico

Bow riding Dall's porpoises near Monterey California

Did you know that Dall's porpoises can swimm as fast as 55 km/hr ? Almost as fast as the Orca, the fastest seamammal.

Kabouter Wesley haat dolfijnen.

En terecht !!    

18 november 2018: Griend levend gestrand bij Egmond aan Zee

Bij sectie bleek de griend een zware longondsteking te hebben. Zie nieuws Universiteit Utrecht

Snorting seals.

Upon exiting the water, male common seals will often cough, snort, drool and occasionally spit. But why are these behaviors only seen in males ?

Naar de inhoudsopgave -->


Nieuwsbrief4 WZZ Zoogdiervereniging PDF

PDF Nieuwsbrief4

Een PDF met de artikelen van de nieuwsbrief.

Naar de inhoudsopgave -->

Aanmelden voor de nieuwsbrief

Wil je de nieuwsbrief ontvangen en tegelijk op de hoogte gehouden worden van de activiteiten van de werkgroep ?

Stuur een mailtje naar:

met vermelding van je naam, postcode en e-mailadres

Kabouter Wesley


De Nieuwsbrief4 van de werkgroep zeezoogdieren (WZZ) is op 21 februari 2019 online gegaan. De nieuwsbrief is geschreven met pandoc markdown met toevoeging van HTML en CSS. De webversie is omgezet met MS Word naar de pdf-versie. Op de achtergrondfoto van de nieuwsbrief is de pels van een grijze zeehond (Halichoerus grypus) te zien. Deze foto is gemaakt door © Rudmer Zwerver.

De werkgroep zeezoogdieren WZZ is een werkgroep van de "Zoogdiervereniging". De werkgroep is te bereiken op en te volgen op Facebook en twitter.

logo werkgroepzeezoogdieren logo zoogdiervereniging